Co to jest Batizado — „chrzest" w Capoeira
Batizado po portugalsku znaczy „chrzest", choć nie ma w tym nic religijnego. To Twoje wejście do grupy. Stajesz w kręgu, w Roda, naprzeciwko Mestre albo instruktora prowadzącego, i grasz na żywo przy rytmie Berimbau, przy całej społeczności dookoła. Dla wielu z Was jest to pierwsze prawdziwe spotkanie z Capoeira w pełnej oprawie, więc bliżej mu do święta niż do zwykłego treningu.
W tej grze starszy gracz pokazuje uczniowi, że droga dopiero się zaczyna. Czasem robi to delikatnym podcięciem, czasem szybką Ginga, na którą nie zdążysz odpowiedzieć. Nikt tu nie liczy punktów, bo jest to rytuał przejścia. Wychodzisz z niego z dwiema rzeczami, które zostają na zawsze.
Pierwsza z nich to przydomek, czyli Apelido. Kiedyś, gdy Capoeira była zakazana, ksywa chroniła gracza przed policją. Dziś jest bardziej osobista i mówi o Twoim charakterze, o tym jak grasz, a czasem żartuje z czegoś, co Cię wyróżnia. Druga rzecz to pierwszy sznur, czyli Corda. Kolorowy, wiązany w pasie, jest znakiem, że naprawdę ruszyłeś w drogę.
Najmocniej zostaje jednak w pamięci sama atmosfera. Żywa muzyka z Berimbau, pandeiro i atabaque miesza się ze śpiewem i klaskaniem całego kręgu. Starsi wprowadzają młodszych, a cała grupa patrzy na czyjś pierwszy krok. Jest to powitanie, a nie egzamin.
System sznurów — czyli gradacja Capoeira
Corda z Batizado to dopiero początek. Gradacja to system kolorowych sznurów, które pokazują poziom, trochę jak pasy w sztukach walki, choć rządzą tym inne zasady. Kolejne sznury zdobywa się na następnych Batizado i podczas formatury, zwykle raz w roku, przy mistrzach i innych grupach.
Kolory i ich kolejność różnią się w zależności od szkoły, bo każda federacja ma własną tradycję. Dlatego nie szukajcie jednej „uniwersalnej" tabeli, ona po prostu nie istnieje. Wspólna jest sama idea. Pierwszy sznur oznacza wejście, a każdy kolejny to lata praktyki: muzyka, śpiew, znajomość historii i całej kultury, która stoi za ruchem.
- Sznur to nie wyścig. Liczy się Twoja dojrzałość w grze i w grupie. Liczba treningów czy wiek mają mniejsze znaczenie.
- Awans dzieje się publicznie. Następny sznur też dostajesz w Roda, przy ludziach, podczas wspólnej gry.
- Najwyższe stopnie to droga życia. Na tytuł Mestre pracuje się dziesięcioleciami.
Jak wygląda nasza droga sznurów, opisałem osobno: system gradacji i Corda →. Ciekawi Was, skąd wzięła się ta tradycja? O tym piszę przy okazji historii: skąd pochodzi Capoeira →. Po podstawy sięgnijcie do wpisu czym jest Capoeira →. Brazylijski klimat święta i rytmu opisałem też w tekście o Karnawale w Rio →.
Besouro de Ouro — co widać w filmie
Na nagraniu powyżej widać dokładnie to, o czym piszę. Roda pełna ludzi, muzyka napędzana przez Berimbau i atabaque, kolejni gracze wchodzący do środka. To kadry z festiwalu, czyli z wydarzenia, na którym najczęściej odbywa się Batizado i nadawanie sznurów. Zwróćcie uwagę na trzy rzeczy.
- Krąg zamykają ludzie, a nie ściany. Cała energia gry bierze się stąd, że wszyscy klaszczą i śpiewają razem.
- Gra to rozmowa. Gracze odpowiadają sobie ruchami i prowadzą dialog ciałem.
- Muzyka prowadzi. Berimbau dyktuje tempo i charakter Jogo, a Roda słucha instrumentu.
Dla ucznia, który właśnie idzie przez swój Batizado, ten gwar i puls bębnów to mieszanka stresu i wielkiej radości. Znam to z każdego festiwalu, na którym moi uczniowie dostawali pierwszy sznur, bo widać to po twarzy za każdym razem.
Batizado w Capoeira Wilanów
Nasi uczniowie też przez to przechodzą. U nas Batizado jest przede wszystkim momentem wspólnoty. Najczęściej organizujemy je przy okazji większych spotkań grupy, gdy zbieramy się w szerszym gronie, z muzyką, z Roda, z bliskimi na widowni. Wtedy pierwszy sznur ma pełne znaczenie, bo zakładasz go w kręgu ludzi, którzy trzymają się za siebie nawzajem.
Nie musisz „być gotowy", żeby zacząć. Droga do pierwszego sznura prowadzi przez zwykłe treningi: Ginga, podstawowe kopnięcia, pierwsze piosenki, oswojenie z Berimbau. Reszta przychodzi z czasem i z grupą.
Batizado w skrócie: „chrzest" = pierwsza publiczna gra ucznia z instruktorem lub Mestre w kręgu Roda · nadanie przydomka — Apelido · pierwszy sznur — Corda · zwykle podczas festiwalu lub większego spotkania grupy · to powitanie do rodziny Capoeira.
Chcesz, żeby Twój pierwszy sznur był kwestią czasu, a nie marzeń? zacznij swoją drogę — pierwsze zajęcia bezpłatne →